Toàn văn
Có một ông Quan Võ tính hay thích làm thơ nôm. Ở bên cạnh, có một bác chỉ khéo hót ăn. Ông Quan Võ làm được bài thơ nào, thường gọi nó sang, đọc cho nó nghe. Nó tán tụng, khen hay, thì lại cho nó ăn.
Một hôm ông ấy cho gọi nó sang chơi đánh chén. Lúc ngồi ăn, ông ta nói rằng:
— Tôi mới dựng một cái chuồng chim bồ-câu ở sau vườn. Nhân nghĩ được một bài thơ tứ-tuyệt. Tôi thử đọc bác nghe xem có được hay không:
— Dạ, xin ngài cứ đọc.
Ông Quan Võ gật gù, đọc rằng:
Bốn cọc chênh vênh đứng giữa giời; Khi thì bay bổng, lúc bay khơi, Ngày sau hắn đẻ ra con cháu, Nướng chả băm viên, đánh chén chơi.
Bác kia nức nở khen rằng:
— Hay lắm! xin Ngài đọc lại từng câu một cho con nghe.
— Bốn cọc chênh vênh đứng giữa giời;...
— Hay! con nghiệm câu này thì có nhẽ Ngài làm đến Tứ-trụ!...
— Khi thì bay bổng, lúc bay khơi...
— Ngài còn thăng quan chưa biết đến đâu!...
— Ngày sau hắn đẻ ra con cháu,...
— Con cháu Ngài còn vô số! Đa lộc, lại đa đinh!...
— Nướng chả băm viên, đánh chén chơi!...
— Hay quá! cảnh Ngài về sau tha hồ nhàn, tha hồ phong lưu phú quí!
Ông Quan Võ lỗ mũi nở bằng cái thúng.
Rung đùi, vuốt râu; lấy làm đắc chí. Rót rượu mời anh kia; rồi nói rằng:
— Thơ tôi lắm câu cũng tự nhiên. Bây giờ nhân cuộc vui, tôi thử làm chơi một bài tức-cảnh, xem thế nào, nhé!
— Bẩm vâng.
Ông Quan Võ mới nhìn chung quanh, trông thấy con chó, làm luôn thơ chó, rằng:
Chẳng phải voi, mà chẳng phải trâu, Ấy là con chó cắn gâu gâu! Khi nằm với vợ thì phải đứng; Cả đời không ăn một miếng giầu!
Anh kia gật đầu khen hay. Hai người rót rượu mời nhau uống. Rồi anh ta xin họa theo một bài. — Ông kia ưng. — Anh nọ ngồi nghĩ một nhát, đọc lên rằng:
Quanh quanh đường đít lại đường đầu, Hễ thấy ai vào cắn gâu gâu! Ăn hết của thơm cùng của thối, Trăm năm chẳng được chén chè tầu!
Quyển thứ nhì tiếp theo